Цахилларг къовсар

Цахилларг къовсар

Цахилларг, хилла бо́хуш, къовсарца хабарш дийца лууш хилла цхьа хье́ра^н да́, хьалдолу стаг. Цахилларг, хилла о́лий, къовса а къовсий, къе́чу, мискачу на́хера цхьацца гирда хьаьжкӏаш йо́хуш хилла цо.

Цхьана дийнахь гирда хьаьжкӏаш ахьа веана цхьа миска нохчо.

Хье́ра^н да́с цуьнга аьлла:

— Цхьацца гирда хьаьжкӏаш а йахкий, къовса вайша, цахилларг хилла а́лий, муьлха тоьла хьажа.

— Къовса де́ра, — ре́захилла миска стаг.

Хьалха дийца воьлла хьо́лада́, цахилларг хилла, бо́хуш, бакъдина:

— Башха дика кхо́буш цхьа котам йара са^н. Цхьана дийнахь котам цӏа чу а йоьллина, ваьлла гӏуллакхе вахара со. Шолгӏачу дийнахь, цӏа ма веанехь, айса котам чохь йитинчу цӏа чу хьаьжира со. Та́машийна хӏума гира са^н бӏаьргашна: чоь йуьззина xloaш а дина, а́рахула, кӏур хьалабо́лучу туьнкалгана тӏе а хиина, ӏaш йара са^н котам. Хӏу^н да^н деза ца хууш, цецваьллачу аса, мах а белла, белхалой а гулбина, баьхьаца хьаьккхина а́ра а дахийтина, хӏоаш а́ра волавелира со. Оцу хӏоех керт йуьззина котамаш а, боргӏалш а йоьвлира су́на. Тӏаккха оьгӏазваханчу аса, цхьа бе́ха са́ра кара а эцна, кертахула дӏа-схьа лелхийра уьш. Цул тӏаьхьа и йерриге а котамаш а, боргӏалш а, цхьа котаммий, цхьа боргӏаллий хилла, дӏахӏиттира.

Шен къамел а сацийна, хьолахочо аьлла:

— Иза ду-кх са^н цахилларг.

— Делахь дика ду, — аьлла къе́чу стага, — хӏинца ас дуьйцур ду хьу́на, ахьа ладогӏалахь.

Йоккха мазлагӏа йара са^н, дуккха а накхарш а долуш. Накхар-мозашна йукъахь йерриге а мазлагӏана ха деш, иза ларйеш, цхьа боккха э́ла накхар-моза бара. Мича баха а ца хууш, тӏапъаьлла бахана байра и э́ла накхар-моза.

Иза кароза ӏийр ма вац, аьлла, цӏе́ра ваьлла, и лаха вахара со. Дикка хан-за́ма йаьлча, су́на хезира, сай^н накхар-мозийн э́ла цхьана генна метте́хь ле́лаш бу, аьлла. Цига вахара со.

Лелаш, вахана оцу метте́ дӏакхаьчча, йалх стуца готанна дӏа а боьжна, стерчий^н дукъо ницкъ бина ворта а йаийна, латта о́хуш лелош карийра су́на сай^н накхар-мозийн э́ла.