Иза мел нисделла бер дара аьлча, сан сурта тӏехь шуна гуш дерг дукха гӏаддайна хьал ду. И сан бехк а ма бац, цу тӏе. Сайн ялх шо долчу хенахь художник хила айса кхаьбначу ойланах оцу баккхийчара догдаьккхина, тӏехуларий, чухуларий и вотангарш яхкар доцург, со кхечу хӏуманан сурт дилла а ца ӏемаш ма виснера.
Хӏаъ, дуьйцуш вай со-м, со бӏаьргаш а къарзийна оцу сайна хьалха хӏоьттинчу ӏаламате хьоьжуш лаьттара. Диц ма делаш, со адам дехачу меттигна эзарнаш чаккхармаш нацкъарчу пана арахь висина вара. Цу белхан ойла йича, и бер, я тилделла лела а, я когаш тӏехь ца латтадаллал гӏелделла, я кхераделла ду а, я мацаллий, хьогаллий далла доллу а олийла а ма дац. Юха а боху ас, цуьнан леларх и бер гергахь цхьа а хӏусам-бахьна йоцчу, адаман ӏа йолазчу пана арахь дисначух жимма а тера дацара. Со цецваьккхинарг и дара. Мотт сецна лаьттачуьра эххар а жимма меттавеъча, ас цуьнга хаьттира:
– Ва... хьо хӏун деш ву кхузахь?
Ткъа цо гӏийлачу озехь, цхьа а забар йоцуш, юха а дийхира:
– Хьайн деллахь... Ӏахар билла...
И схьахӏоьттина сурт цхьа йоккха къайле йолуш, цхьа ойла тӏаьхьакхиа хала хиларна, цо бохург ца деш ӏен со ца ваьхьира. Валарний, висарний юккъехь цхьа чо меха доза доцчу хӏокху пана арахь и мел лартӏахь дац аьлла хеталур делахь а, ас кехатан цуьрг а, гуттар язъеш йолу перо а хьалаяьккхира. Амма оццу маьӏӏаргонехь суна дагдеара айса дукхахдолчунна ӏамийнарг географий, историй, арифметикий, нийсаяздаран бакъенашший бен цахилар, – оцу бере дӏа а элира иштта (цу тӏе, жимма оьгӏазвоьду кеп хӏоттош а элира), сайна сурташ дахка ца хаьа аьлла. Ткъа цо:
– Ца хаахь а, билла суна ӏахар.
Сайн дахарехь цкъа а кой дехкина воцчу, ас айса дуьллуш долчу шиннах (кхин суна йилла хууш хӏумма а ма яцарий) цхьа сурт диллира цунна: вотангар – тӏехулара. Со цец-акъ а велира:
– Хӏан-хӏа, хӏан-хӏа! Вотангаро кхаьллина пийл ца оьшу суна! Вотангар дукха луьра ю, пийл дукха йок кха ю. Сан цӏахь массо а хӏума дукха жима ду. Суна ӏахар беза, ӏахар билла, – аьлла, цуьнга мохь белира.
Ас иза биллира.
Цо, леррина сан сурте а хьаьжна:
– Хӏан-хӏа, – элира, – хӏара ӏахар дукха гӏийла бу. Кхиниг билла суна.
Ас кхиниг биллира.